Nowa polityka prywatnosci i plików Cookies - przeczytaj

Szukaj:
Alfabetyczna lista leków: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A-Z
   Zapisz się na bezpłatny biuletyn!
   e-mail:
 
   Specjalista Pacjent
Strona główna > Publikacje > Specjalista > Bezpieczeństwo > Bezpieczeństwo stosowania leków nase...
Bezpieczeństwo stosowania leków nasennych
| Wyślij znajomemu | Wydrukuj tę stronę
Powiadom znajomego o tej stronie
E-mail nadawcy:
E-mail odbiorcy:
Możesz podać kilka adresów, rozdzielając je przecinkami.
Treść wiadomości:
ukryj
ukryj

... proszę czekać ...

PLAN PREZENTACJI:

Mechanizmy regulacji snu

Badanie polisomnograficzne

Patogeneza bezsenności

Leczenie bezsenności

Wpływ benzodiazepin (BDZ) na sen

Stosowanie BDZ w bezsenności

Ryzyko stosowania BDZ

Odstawianie BDZ

Alternatywy farmakologiczne


Mechanizmy regulacji snu

Saper et al. Trends Neurosci 2001:24:726-731

Saper et al. Trends Neurosci 2001:24:726-731

PROCESY ZWIĄZANE Z REGULACJĄ SNU

HOMEOSTATYCZNY: potrzeba snu narasta w czasie czuwania i spada (realizuje się) w czasie snu. Jeśli sen nie wystąpi we właściwym momencie, to potrzeba snu będzie dalej narastała

OKOŁODOBOWY: okołodobowe wahania poziomu senności (potrzeby snu), niezależne od poprzedzającego okresu snu lub czuwania. Regulowany endogennym zegarem biologicznym.

WEWNĄTRZDOBOWY: wyraża się poprzez naprzemienne pojawiania się snu NREM i REM. Trwa ok. 90-100 min. W trakcie nocy stopniowo zmniejsza się ilość snu NREM (fal wolnych) i zwiększa się ilość snu REM.


początek strony

Badanie polisomnograficzne

Odprowadzenia służące do oznaczania stadiów snu


Introduction to Sleep, M. Mahowald, University of Minnesota, Sleep Academic Award

EEG w czasie snu


Identification and Staging of Adult Human Sleep, L. Shigley, Sleep Academic Award

początek strony

Patogeneza bezsenności

Model bezsenności


Morin C.M. J Clin Psychiat 2002,
suppl 1 Spielman A.J. Psychiatr Clin North Am 1987, 10.

"BŁĘDNE KOŁO” BEZSENNOŚCI

  • niewłaściwe zachowania okołosenne
    • zbyt długie leżenie w łóżku
    • nieregularny rytm snu
    • drzemki w ciągu dnia
    • niewłaściwe zachowania okołosenne
  • niewłaściwa ocena sytuacji (poznawcze)
    • zamartwianie się brakiem snu
    • ruminacje dotyczące konsekwencji bezsenności
    • nierealistyczne oczekiwania
  • wzbudzenie
    • emocjonalne
    • funkcji poznawczych
    • fizjologiczne
  • konsekwencje bezsenności
    • zaburzenia nastroju
    • zmęczenie
    • zaburzenia sprawności psychofizycznej
    • społeczny dyskomfort

AKTYWACJA OSI HPA

  • przyspieszenie czynności serca

  • wzrost ciśnienia

  • wzmożona potliwość

  • rozszerzenie źrenic

  • wzrost temperatury

  • wzrost liczby oddechów/min

 

Podwyższona aktywność osi HPA w bezsenności


Fig 2. Twenty-four-hour plasma cortisol concentrations in insomniacs(■) and controls ( ). The thick black line indicates the sleep recording period. The error bar indicates SE. *,P < 0,01

Model zmian patogenetycznych zachodzących w depresji i prawdopodobnie BEZSENNOŚCI


Czech i wsp. PNAS vol 98; 22: 12320-12322; 12796-12801; Delbende C. et al Eur J Psychiatry 1994, 251: 245-251;
McEwen BE i wsp. Eur Neuropsychology 7 (1997) s323-328; Magarinos AM et al. Eur J Pharmacol 1999 Apr 29; 371 (2-3) 11-22

początek strony

Leczenie bezsenności

Zasady farmakologicznego leczenia bezsenności Polskiego Towarzystwa Badań nad Snem

Bezsenność przygodna

  • Leczenie środkami nasennymi tylko przez 1-2 noce, w minimalnej dawce; agonista receptora benzodwuazepinowego, w dawce nie większej niż równoważna 2-5 mg diazepamu

Bezsenność krótkotrwała

  • Leczenie środkami nasennymi nie dłużej niż przez 2 tygodnie, co 2-3 noce Agonistą receptora benzodwuazepinowego w dawce nie większej niż równoważna 10 mg diazepamu

Bezsenność przewlekła

  • Leczenie przyczynowe, np. depresji;
  • w bezsenności pierwotnej głównie w początkowej fazie leczenia, nie dłużej niż przez 2 tygodnie, co 2-3 noce, w minimalnej dawce, jak powyżej; kuracja może być powtarzana po przerwie; stałe podawanie nie jest konieczne ze względu na zmienne nasilenie objawów.

FARMAKOKINETYKA WYBRANYCH BENZODIAZEPIN

Lek

Szczyt stężenia we krwi (godz.)

Okres biologicznego półtrwania (godz.)

Dawka

(mg)

Estazolam

2

10-24

1-2

Diazepam (Relanium)

1,5-4

30-56

5-10

Klonazepam

2-4

18-50

0,5-2

Flunitrazepam (Rohypnol)

1

16

0,5-1

Lorazepam (Lorafen)

2

9-19

1-2

Lormetazepam (Noctofer)

1-2,5

9

0,5-2

Nitrazepam

3

30

5

Oksazepam

3

6-11

15-30

Temazepam (Signopam)

1

8

10-60


NOWE NIEBENZODIAZEPINOWE LEKI NASENNE


T max

T 0,5

Dawka zalecana w mg (osoby starsze)

Zopiklon

1 h

5 h

7,5 (3,75)

Zolpidem

1 h

2 h

10 (5)

Zaleplon

40 min.

1 h

10 (5)

NIEFARMAKOLOGICZNE METODY LECZENIA BEZSENNOŚCI

  • informacja o zasadach higieny snu

  • terapia poznawcza

  • kontrola bodźców * * *

  • ograniczenie snu * * *

  • techniki relaksacyjne

  • sprzężenie zwrotne

  • intencja paradoksalna

  • chronoterapia

  • fototerapia

TERAPIA BEHAWIORALNO - POZNAWCZA

Cele:

  • zmiana zachowań „okołosennych”
  • modyfikacja pór snu
  • korekta niewłaściwych opinii na temat snu
    - muszę spać 8 godzin
    - bezsenność doprowadzi do zaburzeń równowagi chemicznej organizmu
  • zmniejszenie wzbudzenie autonomicznego i psychicznego
  • edukacja dotycząca zasad higieny snu
  • nauka umiejętności radzenia sobie

HIGIENA SNU (wg Hauri 1991)

  1. Krócej leż w łóżku
  2. Nigdy nie staraj się spać
  3. Usuń zegary z sypialni
  4. Ćwiczenia fizyczne uprawiaj późnym popołudniem lub wczesnym wieczorem
  5. Unikaj kawy, alkoholu i nikotyny
  6. Regularnie kładź się i wstawaj z łóżka
  7. Zjedz lekki posiłek przed pójściem do łóżka (np. szklanka ciepłego mleka, kanapka z serem)
  8. Kontroluj drzemki w ciągu dnia
  9. Stosuj rozważnie leki nasenne


KONTROLA IMPULSÓW (wg Bootzin, 1972, 1977)

  1. Kładź się do łóżka tylko wtedy gdy czujesz się śpiący
  2. Używaj łóżka tylko do spania, nie jedz, nie oglądaj TV, nie czytaj. (jedynym wyjątkiem jest aktywność seksualna)
  3. Jeśli nie możesz zasnąć, wstań i przejdź do innego pokoju. (nie leż w łóżku dłużej niż 10-15 minut). Pozostań tam tak długo dokąd nie zechcesz położyć się spać.
  4. Jeśli nadal nie możesz zasnąć powtórz to co w punkcie 3. Powtarzaj to tak często jak trzeba przez całą noc.
  5. Wstawaj rano o stałej porze, niezależnie od tego ile godzin przespałeś w nocy. To pomoże uzyskać ci stały rytm snu.
  6. Nie śpij w ciągu dnia.


OGRANICZENIE SNU (wg Spielman, Saskin, Thorpy 1987)

Na podstawie własnego „dzienniczka” snu pacjent dopasowuje czas spędzany w łóżku do subiektywnej długości snu. Wstaje z łóżka gdy się przebudzi; odpowiednio wylicza kiedy ma położyć się spać. Pacjent powinien spać tylko w tak wyznaczonych porach do spania.

Wyznaczanie czasu „do spania” przeprowadza się na podstawie subiektywnego wskaźnika snu (czas snu/czas spędzony w łóżku * 100%) według następujących zasad:

  1. Wydłużenie o 15 min. gdy w ciągu 5 nocy subiektywny wskaźnik snu w jest większy niż 90%
  2. Skrócenie o 15 min. gdy w ciągu 5 nocy subiektywny wskaźnik snu w jest mniejszy niż 85%.

początek strony

Wpływ BDZ na sen

Wpływ BDZ na sen w hipnogramie

  • Skrócenie latencji snu
  • Poprawa wskaźnika snu
  • Wzrost ilości stadium 2
  • Zmniejszenie ilości snu wolnofalowego
  • Wydłużenie latencji snu REM
  • Zwiększona liczba wzbudzeń

Mendelson, 1995
Morin i wsp., 1999
Bastien i wsp, 1998
Vignola i wsp. 2000

Wpływ benzodwuazepin na obraz polisomnograficzny


Figure 1. Effect of flunitrazepam in a normal young adult. Top: placebo: botom: 2 mg of flunitrazepam 20 min before the start of the recording. The hypnogram at the bottom shows the shortening of sleep latency, the increase in stage 4 in the beginning of the night and its disappearance in later parts of the night, the lengthening of paradoxical sleep latency, and the suppression of transient awakenings.

Wpływ BDZ na sen – analiza widmowa

  • Zwiększenie szybkiej czynności beta
  • Zmniejszenie wolnej czynności delta

Johnson i wsp., 1983
Borbely i wsp., 1985
Freedman, 1986
Aeshbach i wsp., 1994
Merica i wsp., 1998
Perlis i wsp. 2000
Perlis i wsp. 2001

Beta EEG activity and insomnia
Michael L. Perlis, Helli Merica, Michael T. Smith and Donna E. Giles. Sleep Med. Rev. 2001

Charakterystyka pasm EEG u osób zdrowych i z bezsennością

   

Moce bezwzględne dla poszczególnych częstotliwości w 4 kolejnych cyklach snu i średnia wartość dla całej nocy

GS (good sleepers) - kontrolap

INS (insomniacs without benzodiazepine) – bezsenność bez BDZ

INSBZ (insomniacs with benzodiazepine) – bezsenność z BDZ


Sleep EEG Power Spectra, and Chronic Use of Benyodiayepines
Bastien CH, LeBlanc M, Carrier J, Morin CM. Sleep 2003


początek strony

Stosowanie BDZ w bezsenności

Zaleca się stosowanie nie dłużej niż 2-4 tygodnie

  • 65% pacjentów przyjmuje dłużej niż 1 rok
  • 30% dłużej niż 5 lat

Ohayon i wsp. 1996, Morgan 1988 i 2000.

W Polsce

  • 43% powyżej roku

Zielińska i Wierzbicki, 2004

 

Kumulacja leków nasennych

Stosowanie BDZ u pacjentów z bezsennością
Badania epidemiologiczna

  • 14% pacjentów z bezsennością (Ohayon i wsp. 1993)
  • 26% kobiet i 6% mężczyzn z bezsennością po 65 r.ż. (Hohagen i wsp. 1994)

W Polsce

  • 6% kobiet i 2% mężczyzn (Szelenberger, 1998)
  • 15% pacjentów po 65 r.ż. (Szelenberger, 1998)
  • 10% rezydentów Domu Opieki (Siemiński 2006)

Stosowanie BDZ u pacjentów z bezsennością w Poradni Leczenia Zaburzeń Snu (N=639)

  • 29% pacjentów poradni przewlekle stosowało BDZ (średni wiek 60 ± 14 lat)
  • U 4% uzależnienie od BDZ było podstawowym rozpoznaniem
  • 7% pacjentów nadużywanie BDZ
  • 18% uzależnienie od BDZ
  • 75% kobiety, 25% mężczyźni
  • 37% pacjentów z bezsennością nieorganiczną
  • 24% pacjentów z zaburzeniami nastroju
  • 22% pacjentów z zaburzeniami lękowymi

początek strony

Ryzyko stosowania BDZ

Ryzyko przewlekłego stosowania BDZ

  • Zaburzenia pamięci
  • Zaburzenia snu
  • Ryzyko tolerancji i uzależnienia (Gillin i wsp., 1989, Soldatos i wsp., 1999, Lader i Russel 1993)
  • U osób starszych zwiększone ryzyko upadków i złamań (Ray i wsp., 1987, Koski i wsp., 1998)
  • Większe ryzyko wypadków komunikacyjnych (Hemmelgarn i wsp., 1997)
  • Zwiększona śmiertelność (Kripke i wsp., 1998)

Ryzyko złamania szyjki kości udowej (Ray i wsp. 1989)

Czynniki zwiększające ryzyko upadków u osób w podeszłym wieku

Koski K et al. Gerontology. 1998:44:232-238.

Behavioral intervention for special insomnia populations: Hypnotic-dependent insomnia and comorbid insomnia.
Kenneth L. Lichstein

Zwiększone ryzyko hospitalizacji w wyniku wypadków drogowych u osób przyjmujących benzodiazepinowe leki nasenne

początek strony

Odstawianie BDZ

Wnioski

  • BDZ zaburzają strukturę snu
  • Bezsenność stanowi istotny czynnik ryzyka nadużywania i uzależnienia BDZ
  • Duża liczba pacjentów z bezsennością, zwłaszcza w starszym wieku przewlekle stosuje BDZ
  • W leczeniu pacjentów z bezsennością najtrudniejszym problemem jest odstawianie BDZ (szczególnie trudne w przypadku stosowania lorazepamu)

początek strony

Alternatywy farmakologiczne

  • lek przeciwdepresyjny wieczorem:
  • mirtazapina 5 do 30 mg
  • mianseryna 5 do 30 mg
  • trazodon 25 do 150 mg
  • amitryptylina 25-50 mg
Źródło:
Wybrane fragmenty z materiałów z konferencji prasowej " Bezpieczeństwo stosowania leków nasennych i uspokajających" 03.10.2007

Powered by JamnikCMS
© 2010 Centrum Informacji o Leku. Podpisujemy się pod zasadami HONcode.