styczeń 2012

Od Redakcji

W gąszczu informacji na temat refundacji zalewających nas ostatnio ze wszystkich stron warto kolejny raz postawić sobie pytanie o dostępne i wiarygodne źródła informacji o leku w naszym kraju.

Przyjrzyjmy się kilku podstawowym aspektom:

• Czy lekarz i farmaceuta dysponują podstawową zarejestrowaną informacją o leku jaką jest Charakterystyka Produktu Leczniczego?
• Czy mają do dyspozycji przewodniki terapeutyczne, które ułatwiają im podejmowanie bieżących decyzji klinicznych?
• Czy wiedzą gdzie zwrócić się o pomoc w przypadku bardziej złożonego problemu klinicznego?

Paradoksem jest to, że w dziedzinie leku i terapii dostęp do informacji jest z jednej strony coraz łatwiejszy, a z drugiej coraz trudniejszy ponieważ widzimy, że ilość informacji nie przekłada się na jej wiarygodność i użyteczność.

Weźmy np. Charakterystyki Produktów Leczniczych. Mimo, że Ustawa Prawo farmaceutyczne definiuje co zawiera Charakterystyka Produktu Leczniczego (art.11) to dotarcie do niej nie jest wcale łatwe. Próżno jest szukać wydawnictwa lub strony internetowej, która zawierałaby aktualne charakterystyki produktów leczniczych zarejestrowanych w Polsce. Za każdym więc razem kiedy lekarz lub farmaceuta chce w szybki i łatwy sposób dotrzeć do tej podstawowej informacji o leku musi spędzić trochę czasu na przeszukaniu stron EMA, URPL i/lub CIL-u, a gdy danego produktu tam nie znajdzie musi zwracać się bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego lub zadowolić skróconą informacją o leku zawartą w kompendiach leków tj. np. Leki Współczesnej Terapii, Indeks Medycyny Praktycznej lub Pharmindex. Musi jednak wiedzieć, że korzystając z tych opracowań nie znajdzie w nich wszystkich istotnych informacji.

A właściwa informacja o leku jest podstawowym składnikiem leku!

Lek bez informacji lub też z informacją niepełną, i/lub wprowadzającą w błąd może być lekiem nieskutecznym a nawet niebezpiecznym. Dlatego też należy traktować informację jak podstawowy i stały składnik leku.

Lek = substancja aktywna + informacja pozwalająca na prawidłowe stosowanie leku

Ważne jest aby znać w przypadku każdego leku takie aspekty jak:

• nazwa międzynarodowa (DCI), postać i dawka;
• oczekiwana korzyść: tzn. wskazania;
• ryzyko stosowania: przeciwwskazania, środki ostrożności, działania niepożądane oraz interakcje z innymi lekami;
• sposób podania: dawkowanie i czas trwania terapii;

Trzeba także dysponować elementami pozwalającymi na porównanie danego leku z innymi stosowanymi w tych samych wskazaniach; a także porównaniem innych możliwych terapii dla danej jednostki chorobowej (np. zabieg chirurgiczny, fizjoterapia, psychoterapia, zmiana sposobu życia – np. ruch, odżywianie etc.); lub stwierdzenie braku odpowiedniej terapii.

Inne informacje jakimi powinniśmy dysponować to warunki przechowywania (wilgotność, temperatura, stabilność po otwarciu lub rozpuszczeniu leku), które są niezbędne do zachowania odpowiedniej jakości leku. Poza tym ważną informacją jest także koszt danej terapii versus inna terapia o porównywalnej skuteczności.

Czy dziś w Polsce lekarze i farmaceuci mają dostęp do takich informacji? Jak już wcześniej wspominaliśmy nie mamy jako specjaliści dostępu do ChPL wszystkich leków zarejestrowanych na rynku polskim, ale nie mamy też dostępu do przewodników farmakoterapii, bo takowych u nas po prostu nie ma. Nie mamy też dostępu do Ośrodków Informacji o Leku, bo takich struktur oprócz CIL-u w Polsce również nie ma.

Dyskutujemy szeroko o refundacji (czyli pieniądzach), ale nadal nie zastanawiamy się nad meritum sprawy czyli nad wiarygodną i aktualną informacja o lekach. Przecież dostęp do właściwej, kompletnej i zaadaptowanej do potrzeb użytkownika informacji też może przynieść korzyści. Korzyści w postaci mniejszej liczby wypisywanych leków, leków dostosowanych lepiej do danego pacjenta, bardziej bezpiecznych i dających mniej działań niepożądanych. Ale do tego potrzebna nam jest, oprócz niewątpliwie ważnej informacji o stopniu refundacji, fachowa wiedza na temat przepisywanych leków, podana w jasny sposób i oparta o wiarygodne źródła.

Aby nie zostawiać Państwa z wrażeniem, że jest to niemożliwe do osiągnięcia, proponujemy Państwu pomoc w zakresie źródeł, które będą opisywane w naszym biuletynie. Będziemy także zachęcać Państwa do udziału w warsztatach i konferencjach, które będziemy organizować wspólnie z Polskim Towarzystwem Farmaceutycznym w roku 2012.

Z pozdrowieniami
mgr farm. Ewa Zygadło
mgr farm. Paweł Kozaczuk