Depresja – poważny problem zdrowia publicznego

Z danych przedstawionych przez Światową Organizację Zdrowia wynika, że depresja stanowi czwarty najpoważniejszy problem zdrowotny na świecie, a w roku 2020 będzie drugim najpoważniejszym problemem zdrowotnym, zaraz po chorobach układu krążenia.

A jak sytuacja zapadalności na depresję wygląda w Polsce?

Na pewno jest to bardzo poważny problem, który dotyka dużą liczbę osób, zarówno w młodym jak i starszym wieku. Jedno z ogólnopolskich badań przeprowadzonych w naszym kraju w 2000 r. wskazuje, że wśród pacjentów zgłaszających się do lekarzy rodzinnych, 20,5% osób cierpi na zaburzenia depresyjne (1).

W badaniu, w którym wzięło udział 155 lekarzy rodzinnych oraz 43 psychiatrów, wzięto pod uwagę dane dotyczące 3027 chorych. Główną przyczynę wizyty u lekarza rodzinnego pacjentów z podejrzeniem depresji stanowiły przewlekłe choroby somatyczne (44%). Najczęściej notowanymi chorobami somatycznymi były: nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca oraz zaburzenia hormonalne. Większość pacjentów (94,6%) z podejrzeniem depresji zgłaszała różnorodne dolegliwości o charakterze zarówno somatycznym jak i psychologicznym. Wśród zgłaszanych objawów somatycznych dominowały problemy ze snem (53%), przewlekłe dolegliwości bólowe (50,2%), zaburzenia apetytu (39%), suchość w ustach (38%), utrata masy ciała (22%) lub tycie (16%). Spośród dolegliwości o charakterze psychologicznym/emocjonalnym najczęściej zgłaszany był smutek, poczucie zmęczenia, lęk, poranne złe samopoczucie, utrata zdolności do przeżywania radości, niechęć do życia, unikanie kontaktów z innymi ludźmi oraz ograniczenie aktywności.

Podsumowując, badanie potwierdziło znaczne rozpowszechnienie zaburzeń depresyjnych (ok.20,5%), wśród pacjentów zgłaszających się do lekarzy rodzinnych w Polsce, a tym samym potwierdziło, że jest to istotny problem w podstawowej opiece zdrowotnej.

W badaniu pokazano także, że odpowiednio przygotowany lekarz rodzinny może skutecznie diagnozować pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi i leczyć ponad połowę z nich (52%). Dlatego należy pamiętać, aby niepokojące objawy wymienione powyżej, zgłaszać w pierwszej kolejności lekarzowi rodzinnemu, a ten, w zależności od ich nasilenia może podjąć leczenie lub też skierować pacjenta do specjalisty.

Niska zgłaszalność chorych z grupy wysokiego ryzyka depresji, co zostało także stwierdzone w badaniu, może świadczyć o tym, że pacjent obawia się stygmatyzacji. Aby zmniejszyć taką obawę od wielu lat w Polsce prowadzone są programy o charakterze edukacyjnym, a także kampanie społeczne, skierowane zarówno do lekarzy pierwszego kontaktu jak i całego społeczeństwa.

Od 2004 roku, w dniu 23 lutego, obchodzony jest Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. W 2006 roku Fundacja Itaka rozpoczęła prowadzenie serwisu internetowego programu „Depresja jest chorobą. Angażuje się również w tworzenie kampanii społecznych min. „Lecz depresję” oraz kampanię „żyć nie umierać”, której celem było zwrócenie uwagi na problem samobójstwa jako najpoważniejszej konsekwencji nieleczonej depresji. Pod adresem www.leczdepresję.pl działa także antydepresyjny telefon zaufania.

Od 2007 roku prowadzona jest także kampania „Forum Przeciw Depresji (www.formumprzeciwdepresji.pl) mająca na celu poszerzenie wiedzy na temat depresji i uświadomienie społeczeństwu, że depresja stanowi jeden z najpoważniejszych problemów zdrowotnych na świecie.

W dniu 23 lutego obchodzimy, już po raz ósmy,  Europejski Dzień Walki z Depresją, który w tym roku odbywa się pod hasłem „Wyleczysz, gdy leczysz”.

Organizatorem akcji jest Europejskie Stowarzyszenie na Rzecz Walki z Depresją (EDA). Członkami tego stowarzyszenia są organizacje, pacjenci, naukowcy oraz profesjonaliści ochrony zdrowia z 17 krajów Europy. Reprezentantem Polski w szeregach EDA jest Stowarzyszenie Aktywnie Przeciwko Depresji (www.depresja.org), które dołączyło do tej międzynarodowej organizacji w kwietniu 2010 roku.

Więcej o działalności EDA oraz o wydarzeniach organizowanych w poszczególnych krajach znajdą Państwo na stronie internetowej: www.edaweb.eu

Opracowano na podstawie:
1.      Dane WHO dotyczące depresji – www.who.org
2.      Badanie rozpowszechnienia zaburzeń depresyjnych wśród pacjentów zgłaszających się do lekarzy rodzinnych, Marcin Wojnar, Wiktor Dróżdż, Aleksander Araszkiewicz, Bożydar Latkowski, Dorota Nawacka-Pawlaczyk, Roman Urbański, Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej 2002, tom 2, nr 3, wydawnictwo Via Medica   
3.      Europejskie Stowarzyszenie na Rzecz Walki z Depresją www.edaweb.eu