Nowa polityka prywatnosci i plików Cookies - przeczytaj

Szukaj:
Alfabetyczna lista leków: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A-Z
   Zapisz się na bezpłatny biuletyn!
   e-mail:
 
   Specjalista Pacjent
Strona główna > Publikacje > Specjalista > Interakcje > Interakcje leków z żywnością i alkoh...
Interakcje leków z żywnością i alkoholem
| Wyślij znajomemu | Wydrukuj tę stronę
Powiadom znajomego o tej stronie
E-mail nadawcy:
E-mail odbiorcy:
Możesz podać kilka adresów, rozdzielając je przecinkami.
Treść wiadomości:
ukryj
ukryj

... proszę czekać ...

Interakcje leków z żywnością i alkoholem

Wybrane fragmenty z kampanii "Lek bezpieczny" - Materiały z konferencji prasowej "Leki a alkohol i żywność Barometr harmonizacji: stan na 31.03.2008"

Historia..

3 września 1963 roku 40-letni mężczyzna, leczony z powodu poważnej depresji, zaczął przyjmować Parnate (tranyicypromine). Miesiąc później, podczas rodzinnej kolacji, odczuł lekki ból głowy. Jadł wtedy potrawkę wołową, ser i krakersy. Z serów typu cheddar zjadł walijski Caerphiliy i Danish blue. W nocy poczuł się znacznie gorzej. Był oszołomiony, dostał mdłości, a ból głowy stał się nie do zniesienia. Rano poczuł się na tyle dobrze, że zjadł na śniadanie 3 grube plastry sera. Niewiele później zaczął zachowywać się niespokojnie i chaotycznie. Rozpoczęło się krwawienie z nosa. Pacjent był pobudzony, agresywny, tracił orientację. Przewieziony do szpitala, nadal zachowywał się chaotycznie, temperatura ciała przekroczyła 40°C, ciśnienie było podwyższone, a puls przyspieszony. Zmarł wieczorem, o 1933. Sekcja zwłok wykazała obrzęk mózgu ze znacznym przekrwieniem biernym. Lekarze wywnioskowali, że przyczyną śmierci była interakcja pomiędzy lekami, które zażywał, a zjedzonym serem. Cuthill, J.M., w „Death Associated with Tranylcypromine and Cheese." Lancet 1964; i: 1076-1077.

Żywność mogąca wchodzić w interakcje z inhibitorami MAO
awokado
pepperoni
banany przejrzałe ryby (marynowane, solone, wędzone)
białkowe produkty zastępcze salami
bób
sery:  Blue, Brie, Camembert, Cheddar, Emmentaler, Gruyere, Mozarella, Parmesan, Provolone, Romano, Roquefort, Stiiton, typu brick
czekolada (w dużych ilościach) sos sojowy
drożdże piwowarskie suplementy z drożdży
ekstrakt drożdżowy (Marmite, itp.) wątroba wołowa (przechowywana)
figi (z puszki albo przejrzałe) wątróbka z kurczaka (przechowywana)
kawior wina typu Vermouth
kiełbasa Bołogna (z mieszanego mięsa, przyp. tłum.) wino Chianti
kiełbaski „Summer" zupa Miso
kofeina (w dużych ilościach)
koncentrat mięsny (w sosach lub zupach)
likiery Chartreuse i Drambuie

Interakcje leków z żywnością prowadzące do osłabienia działania substancji leczniczych

Przyczyny ograniczenia lub opóźnienia wchłaniania leku spowodowane przez pożywienie

  • adsorpcja leku
    • erytromycyny, benzylopenicyliny przez kwas cytrynowy będący składnikiem soku pomarańczowego
    • paracetamolu przez pektyny zawarte w owocach (porzeczkach, agreście)
    • preparatów digoksyny, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych przez produkty i potrawy zawierające dużo błonnika (płatki owsiane, chleb razowy, otręby)
  • kompleksowanie
    • tworzenie trudno wchłaniających się kompleksów fenytoiny ze składnikami pokarmowymi, takimi jak: skrobia kukurydziana, olej kokosowy
  • kompleksowanie – tworzenie trudno rozpuszczalnych lub nierozpuszczalnych kompleksów podczas łącznego stosowania produktów zawierających duże ilości jonów wapnia (mleko, sery, jogurty) lub jonów żelaza (zielona sałata, szpinak, buraki) z tetracyklinami fluorochinolonami, kwasem etydrynowym  
  • wytrącanie leku
    • pochodnych fenotiazyny, preparatów żelaza przez garbniki zawarte w herbacie i kawie
  • zmiana pH treści pokarmowej
    • pożywienie zawierające soki z owoców, mięso, ryby, sery powodując zakwaszenie treści żołądkowo-jelitowej zmniejsza wchłanianie leków zasadowych
    • dieta jarska alkalizując treść żołądkowo-jelitową utrudnia wchłanianie leków kwaśnych

Przyczyna osłabienia działania leku przez pożywienie

  • nasilenie metabolizmu
    •  teofiliny, tolbutamidu, fenacetyny pod wpływem stosowania diety wysokobiałkowej i niskowęglowodanowej
    • difenylohydantoiny i sulfonamidów przez kwas foliowy zawarty w jarzynach liściastych i drożdżach
  • indukcja aktywności enzymów metabolizujących leki pod wpływem przewlekłego nadużywania alkoholu
  • zwiększenie wydalania leków o odczynie zasadowym, jak: amfetamina, aminofenazon, chinydyna, chinina, imipramina, petydyna, prokaina, teofilina, erytromycyna pod wpływem diety zakwaszającej mocz
  • osłabienie efektu przeciwzakrzepowego kumaryn przez dietę bogatą w witaminę K, zawierającą szpinak, brukselkę, brokuły

Interakcje leków z żywnością prowadzące do nasilenia działania substancji leczniczych

Przyczyny zwiększenia wchłaniania leku spowodowane przez pożywienie

  • osłabienie ruchliwości przewodu pokarmowego wydłużające czas opróżnienia żołądka i jelit z pokarmu wpływa na rozpuszczenie większej ilości substancji leczniczych, takich jak: spironolakton, acenokumarol, fenytoina, karbamazepina, nitrofurantoina
  • spożywanie pokarmów o znacznej zawartości tłuszczu (bekon, smażone jajka, smalec, duże ilości masła, pełnotłuste mleko)

Leki, których wchłanianie zwiększa się podczas jednoczesnego spożywania tłuszczu pokarmowego

  • leki przeciwgrzybicze (gryzeofulwina)
  • leki przeciwpierwotniakowe (atowakwon, halofantryna)
  • leki przeciwpasożytnicze (albendazol, mebendazol)
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
  • leki beta-adrenolityczne (atenolol, metoprolol, oksprenolol, propranolol)
  • preparaty teofiliny (Euphyllin retard, Theophyllinum prolongatum)
  • leki przeciwzakrzepowe (dikumarol)

Przyczyna nasilenia działania leku przez pożywienie

  • hamowanie aktywności izoenzymu CYP3A4 odpowiedzialnego za metabolizm pierwszego przejścia w ścianie jelita, takich leków jak: nitrendypina, felodypina, nimodypina, werapamil, cyklosporyna, takrolimus, atorwastatyna, lowastatyna, symwastatyna, ebastyna, loratydyna, karbamazepina, buspiron, diazepam, midazolam, metadon, syldenafil przez składniki soku grejpfrutowego
  • hamowanie metabolizmu leku niedobór białka, zwłaszcza obecnych w nim niezbędnych aminokwasów, witaminy C, zespołu witamin E, nienasyconych kwasów tłuszczowych i składników mineralnych (magnezu, miedzi, potasu)
  • zmniejszenie metabolizmu teofiliny, tolbutamidu, fenacetyny pod wpływem stosowania diety niskobiałkowej i wysokowęglowodanowej

Interakcje leków z żywnością na etapie ich metabolizmu

  • zahamowanie dezaminacji tyraminy, zawartej w pokarmach, takich jak: dojrzałe sery, wina chianti, marynowane śledzie przez inhibitory MAO prowadzące do przełomu nadciśnieniowego na skutek jej kumulacji w organizmie

Przyczyna nasilenia działania leku przez pożywienie

  • osłabienie efektu pierwszego przejścia propranololu, metoprololu, lidokainy, imipraminy, nortryptyliny, paracetamolu pod wpływem pożywienia obecnego w przewodzie pokarmowym
  • zmniejszenie wydalania a zwiększenie resorpcji zwrotnej w kanalikach nerkowych leków o odczynie kwaśnym, takich jak: salicylany, sulfonamidy, barbiturany, pochodne kumaryny, fenylbutazon, streptomycyna pod wpływem diety zakwaszającej mocz zawierającej mięso, jaja, ryby, sery, chleb, makaron, rabarbar, owoce cytrusowe, żurawinę, śliwki
  • zwiększenie resorpcji zwrotnej litu pod wpływem zbyt dużego ograniczenia spożycia soli kuchennej, zwłaszcza u osób po 60 roku życia
  • nasilenie działania teofiliny, leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych (zawierających kofeinę) pod wpływem kofeiny zawartej w herbacie, kawie, napojach typu coca-coli, pepsi, red bull
  • niebezpieczne nasilenie działania glikozydów naparstnicy u chorych stosujących leki wykrztuśne i przeczyszczające zawierające korzeń lukrecji, którego składnik - glycyrrhizyna nadmiernie zmniejsza stężenie potasu w organizmie
  • niebezpieczny wzrost stężenia potasu u chorych leczonych inhibitorami konwertazy angiotenzyny i/lub diuretykami oszczędzającymi potas pod wpływem łącznego stosowania substytutów soli kuchennej, zawierających sole potasowe

Interakcje leków z alkoholem

Alkohol może działać korzystnie..

Wykazano, że stosowanie umiarkowanych dawek alkoholu (1-3 standardowe drinki/dzień – 10-30g) zmniejsza ryzyko zachorowania na:

  • zawał serca
  • udar
  • cukrzycę
  • chorobę Alzheimera i demencję

ale nadużywanie zwiększa ryzyko zachorowania na marskość wątroby, nowotwory,alkoholizm

Leki a alkohol

  • Pani Julia K. była leczona metronidazolem w postaci czopków dopochwowych z powodu zakażenia rzęsistkiem. Zaproszono ją na imieniny, gdzie wypadało spełnić toast za zdrowie gospodarza. Po kilkunastu minutach pani Julia odczuła gwałtowne uderzenie krwi do głowy - twarz była zaczerwieniona, a jej zrobiło się słabo. Wezwano karetkę pogotowia. W szpitalu rozpoznano tzw. reakcję antikolopodobną, tzn. taką, jaka występuje po wypiciu alkoholu przez pacjenta leczonego antikolem (esperalem).
  • Pacjentka tłumaczyła się, że poprzednio w trakcie kuracji innymi antybiotykami, a mianowicie tetracykliną, też wypiła niewielką ilość alkoholu bez żadnych przykrych następstw - wobec tego uznała, że wypicie alkoholu po zażyciu zaleconego chemioterapeutyku nie będzie niebezpieczne.

Przyczyny interakcji leków z alkoholem

  • Reakcja disulfiramopodobna (antikolopodobna)
  • Synergizm (sumowanie się działania) leków i alkoholu
  • Wpływ leków na kinetykę alkoholu
  • Wpływ alkoholu na metabolizm leków

 

  • Reakcja disulfiramopodobna (antikolopodobna):
    • leki hamują spalanie alkoholu. W tkankach gromadzi się toksyczny związek - aldehyd octowy. Związek ten powoduje m.in. silne rozszerzenie naczyń twarzy i innych okolic skóry, czemu towarzyszy uczucie nieprzyjemnego tętnienia. Występują silne bóle brzucha, głowy, pocenie się, nudności, wymioty, spadek ciśnienia krwi (zapaść) i uczucie przerażającego lęku. Z powodu takich objawów isulfiram/antikol (antabus) jest stosowany w kuracji odwykowej.
      Reakcję disulfiramopodobną (antikolopodobna) oprócz disulfiramu wywołują niektóre cefalosporyny, np. latamoksef (Moxalactam), cefamandol (Tarcefandol), cefoperazon (Cefobid). Szczególnie silne reakcje antikolopodobne wywołują wszystkie pochodne nitroimidazolu stosowane jako leki przeciwpasożytnicze i przeciwbakteryjne, np. metronidazol, nitrofurantoina, także niektóre leki przeciwgrzybicze, np. ketokonazol.
  • Synergizm (sumowanie się działania) leków i alkoholu:
    • Alkohol należy do grupy depresantów, spowalnia aktywność ośrodkowego układu nerwowego (OUN), przez co zażywający go ludzie odczuwają odprężenie, podwyższoną pewność siebie, a ich koordynacja ruchów oraz mowa zostają zaburzone. Leki hamujące aktywność OUN nasilają te działania.
      Synergizm (sumowanie się działania) hamującego ośrodkowy układ nerwowy leków i alkoholu dotyczy m.in.:
      • barbituranów, np. fenobarbitalu (Luminal), cyklobarbitalu;
      • benzodiazepin, np. diazepamu (Relanium), nitrazepamu (Nitrazepam);
      • leków przeciwastmatycznych, przeciwalergicznych i przeciwuczuleniowych, takich jak chlorpromazyna (Fenactil).
    • Alkohol zwiększa ryzyko wystąpienia choroby wrzodowej, a zwłaszcza krwawień z przewodu pokarmowego przy jednoczesnym stosowaniu niesterydowych leków przeciwzapalnych (przeciwbólowych i przeciwgorączkowych), takich jak kwas acetylosalicylowy, ibuprofen, diklofenak.
      Alkohol zwiększa ryzyko działania hepatotoksycznego (uszkodzenia wątroby) przy równoczesnym stosowaniu m.in.:
      • witaminy A
      • paracetamolu
  • Wpływ leków na kinetykę alkoholu podwyższenie stężenia alkoholu we krwi, zaobserwowano po podaniu:
    • leków przeciwhistaminowych stosowanych w nadkwasocie żołądka i chorobie wrzodowej żołądka, tj. po cymetydynie i ranitydynie,
    • po kwasie acetylosalicylowym podanym 2h przed wypiciem alkoholu
    • po podaniu leku antyarytmicznego – werapamilu.
  • Wpływ alkoholu na metabolizm leków:
    • przeciwgrużliczych (izoniazydu)
    • tolbutamidu
    • warfaryny

Przyczyna nasilenia działania leku przez alkohol

  • zahamowanie aktywności enzymów metabolizujących leki pod wpływem jednorazowego spożycia dużej ilości alkoholu
  • pobudzenie aktywności enzymów metabolizujących leki pod wpływem regularnego spożywania umiarkowanych ilości alkoholu

Gdzie można znaleźć pomoc?

  • Lekarz
  • Farmaceuta
  • Publikacje
  • Internet

Metody zapobiegania i zmniejszania częstości występowania niepożądanych interakcji leków z żywnością i alkoholem

  • popijanie leków czystą wodą
  • zażywanie leków 1-2 h przed lub 2 h po posiłku
  • nie stosowanie łącznie z lekami suplementów zawierających witaminy i sole mineralne oraz substytutów soli kuchennej
  • nie zażywanie leków jednocześnie z alkoholem

 

Źródło:
Kampania "Lek bezpieczny" Materiały z konferencji prasowej 02.04.2008 "Leki a alkohol i żywność Barometr harmonizacji: stan na 31.03.2008"

Powered by JamnikCMS
© 2010 Centrum Informacji o Leku. Podpisujemy się pod zasadami HONcode.